پنجره ای دیگر با دیدی نو رو به مسائل سیاسی فرهنگی و تاریخی ایرانیان
دولت نهم حساب ذخیره ارزی را پس از نوسانات زیاد قیمت نفت در ماههای گذشته درحالی به ارث میگذارد که این حساب برخلاف فلسفه وجودی خود در اوج کسری بهسر میّرد.پس از دوران افسانهای افزایش قیمت نفت که بازارهای جهانی را به تجربه نفت بشکهای 150 دلار رساند، بهای نفت با سقوطی ناباورانه تا سطح 30 دلار افت کرد و این در حالی است که هم اکنون برخی محافل اقتصادی از جمله آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کردهاند که تقاضای جهانی نفت در سال 2009 مجددا کاهش مییابد و در نتیجه بهای نفت خام نیز بیش از پیش افت خواهد کرد.هنگام ایجاد حساب ذخیره ارزی، هدف از ایجاد آن چیزی جز پشتوانهای در برابر شوکهای احتمالی ناشی از نوسانات اقتصاد جهانی به کشور عنوان نمیشد. اما پس از روی کارآمدن دولت نهم که با دوران طلایی افزایش قیمت نفت همراه بود، این حساب به خیال جاودانه بودن این قیمتها با برداشتهای مکرر تبدیل به حساب بی ذخیره ارزی شد!
درآمد ایران از صادرات نفت در سه سال گذشته طبق آمارهای بانک مرکزی بیش از 180 میلیارد دلار بوده است و این درحالی است که هنگام روی کار آمدن دولت نهم 15 میلیارد دلار از دولت خاتمی درحساب ذخیره ارزی تحویل دولت نهم شده بود.نکته حائز اهمیت آن است که در گزارش اخیر بانک مرکزی موجودی حساب ذخیره ارزی در پایان دی ماه 86، حدود 9 میلیارد دلار اعلام شد و این بدان معنی است که همه درآمد ارزی حاصل از فروش نفت در سه سال گذشته توسط دولت نهم هزینه شده است. قابل توجه آنکه کل درآمد نفتی دوران هشت ساله دولت خاتمی برپایه آمار رسمی بانک مرکزی مبلغی برابر 172 میلیارد دلار بوده که با کسر رقم تحویلی در حساب ذخیره به دولت نهم، رقم هزینه شده توسط دولت اصلاحات 157 میلیارد دلار میشود. در عین حال شاخصهای درآمد سرانه رفاه اجتماعی و... نیز روند رو به بهبود نشان دادند که این بهبودی را میتوان از روی شاخص متوسط نرخ تورم سالانه به خوبی دریافت. با توجه به تاثیرگذاری عمیق این شاخص بروی شاخصهای رفاه اجتماعی و نا برابری میتوان دریافت که افزایش نرخ تورم از 12.1 درصد درسال 84 به حداقل 25 درصد درسال جاری جای هیچگونه صحبتی برای بهبود در وضعیت معیشتی و اقتصادی دهک پایین و متوسط درآمدی جامعه باقی نگذاشته است. |